Blogi edukacyjne

Opisz założenia 6-letniego planu modernizacji wojska polskiego w l. 1936-42. Opisz przyczyny powstania i skutki.

Jedną z przyczyn wprowadzenia 6-letniego planu modernizacji armii było powiększanie się różnic w dziedzinie uzbrojenia między Polską a Niemcami i ZSRR. Marszałek Piłsudski zawarł w 1934 pakt o nieagresji z Niemcami oraz przedłużył pakt o nieagresji z ZSRR na kolejne 10 lat  Chociaż państwo było w zasadzie bezpieczne, żołnierze dobrze wyszkoleni i odziani, jednak od dawna nie posiadali dobrego uzbrojenia. Problemy armii miał więc rozwiązać 6-letni plan modernizacji armii przewidziany na lata 1936-1942 (1 IV 1936-31 III 1942).
W planie przewidywano wyposażenie 36 dywizji piechoty i 11 brygad kawalerii w broń przeciwpancerną i przeciwlotniczą oraz zorganizowanie 4 brygad pancerno-motorowych. Zakładano również rozwinięcie produkcji samolotów bojowych, czołgów, lekkich pojazdów pancernych, samochodów i motocykli, broni strzeleckiej i dział. Wykorzystywano przy tym zarówno technologie własne jak i licencje zagraniczne (Boforsa, Vickersa).
W 4-letnim planie inwestycyjnym VII 1936 – VI40 zakładano głównie rozwój prz. zbrojeniowego, a za pierwsze i najważniejsze kryterium podejmowania decyzji inwestycyjnych przyjęto ich wpływ na szybkie wzmocnienie obronności państwa. Koszty modernizacji przewidywano na 4,2 mld zł, na co miały się składać środki budżetowe, środki pochodzące z funduszy specjalnych (Fund Obr Narodowej, Fund Obr Morskiej, Fund Obr Przeciwlotniczej) oraz pożyczek wewn. i zagr (Anglii, Francji). W latach 1934/35-1938/39 w ramach rządowego programu gospodarczego wydano 3,7 mld zł (74% ze skarbu państwa), na rok 1939/40 planowano 1,25 mld zł.
Mimo ogromnego wysiłku państwa i narodu, polski program był i tak dość skromny w porównaniu z naszymi sąsiadami na wschodzie i zachodzie. Porównując wydatki na wojsko przeliczone na jednego mieszkańca to w Polsce były one dziesięciokrotnie mniejsze niż w Niemczech. Barierą były oczywiście możliwości finansowe naszego państwa. Na inwestycje zbrojeniowe przeznaczano 6-7% dochodu narodowego, a wzrost wydatków wiązał się z drastycznym obniżeniem poziomu życia ludności i załamaniem równowagi budżetowej, co można było dostrzec w ówczesnym ZSRR (destabilizacja gospodarki z powodu zbrojeń) i Niemczech (”armaty były zamiast chleba”).