Blogi edukacyjne

Plan stabilizacyjny 1927 roku

Po zamachu majowym do Polski na zaproszenie rządu ubiegającego się o pożyczkę zagraniczną przybyła misja prof. Edwina Kemmerera reprezentująca sfery finansowe USA, gotowe udzielić Polsce pożyczki na zabezpieczenie stabilizacji złotego. Misja dokonała oceny sytuacji gospodarczej w Polsce udzielając kilku wskazówek. Zalecano m.in. zwiększenie kapitału zakładowego Banku Polskiego S.A. ze 100 do 250 mln zł porównując Polskę do krajów rozwiniętych gospodarczo.
13 X 1927 przyjęto (na mocy rozporządzenia Mościckiego) tzw. plan stabilizacyjny, który wprowadzał nowy parytet (5924 zł za 1 kg czystego złota) i kurs złotego. Zmniejszono także zawartość srebra w monetach: w pięciozłotówce z 25 do 18 g, a srebrną złotówkę zastąpiono niklową. Plan zakładał umocnienie autonomii BP S.A. oraz trwałą równowagę budżetu państwa. Trzyletni plan opierał się finansowo na pożyczce stabilizacyjnej udzielonej Polsce przez międzynarodowe konsorcjum bankowe, w którym dominujące były banki amerykańskie. Pożyczka wynosiła 62 mln $ i 2 mln funtów szterlingów zabezpieczona została na dochodach z ceł i miała zostać w 75% przeznaczona na stabilizacje złotego, a reszta na inwestycję. Nad realizacją miał czuwać specjalny wysłannik Charles Dewey.
Dobra koniunktura ułatwiała prowadzenie bardziej zdecydowanej polityki utrzymywania równowagi poprzez zwiększanie dochodów podatkowych przy równoczesnej redukcji wydatków. Zaczęto stosować ulgi i zwolnienia podatkowe dla ważnych inwestycji.
Gdy w 1924 1zł=1 frankowi szwajc, to po zmianie parytetu 1 fr.szwajc=1,72 zł (deprecjacja złotego o 72%). Nowy kurs dolara wynosił 8,91zł.
Złoty stał się walutą stabilną. Jego parytet nie ulegał zmianie, lecz zmieniał się kurs na skutek dewaluacji walut przeprowadzanych przez różne państwa w okresie kryzysu (Anglia IX 31r., Portugalia, Szwecja). W wyniku dewaluacji funta Bank Polski poniósł stratę 25 mln zł, wycofał funty z pokrycia kruszcowo-dewizowego i zamienił je na złoto.
W lipcu 1933 Polska przystąpiła do tzw. bloku złotego, do którego należały Belgia, Francja, Holandia, Szwajcaria i Włochy, co wiązało się z utrzymywaniem dotychczasowej polityki pieniężnej.